Posjeta Izraelu i stavovi o aktuelnim međunarodnim pitanjima bili su među glavnim temama o kojima je govorila Željka Cvijanović uoči svog nastupa na Međunarodnom političkom samitu u Jerusalemu. Članica Predsjedništva BiH osvrnula se na odnose sa Izraelom, regionalne izazove i odluku Međunarodnog krivičnog suda koja je izazvala brojne reakcije širom svijeta.
Željka Cvijanović se protivi: Naloga za hapšenje izraelskog premijera Benjamina Netanyahua
Željka Cvijanović bez dlake na jeziku: Protivi se hapšenju izraelskog premijera Benjamina Netanyahua
Posjeta Izraelu
Željka Cvijanović istakla je da se raduje povratku u Izrael, koji će posjetiti prvi put nakon nekoliko godina. Tokom boravka planirani su sastanci sa izraelskim zvaničnicima, učešće na konferenciji „MUNIEXPO“ u Tel Avivu, kao i obilazak značajnih memorijalnih lokacija.
Govoreći o predstojećoj posjeti, naglasila je važnost njegovanja međusobnih odnosa i saradnje između Republike Srpske i Izraela.
– U Republici Srpskoj, Izrael smatramo prijateljskom državom – kazala je ona.
Cvijanović je navela da posebnu simboliku za nju ima ponovna posjeta memorijalnom centru Jad Vašem, koji čuva sjećanje na žrtve Holokausta i predstavlja jedno od najznačajnijih mjesta kolektivnog pamćenja jevrejskog naroda.
Poštovanje prema žrtvama
Tokom intervjua osvrnula se i na značaj kulture sjećanja te važnost odavanja počasti žrtvama stradanja tokom Drugog svjetskog rata.
– Kao što je prirodno, planiram da ponovo posjetim Jad Vašem, sa namjerom da odam počast vašoj istoriji i odam počast žrtvama Holokausta – rekla je ona.
Cvijanović smatra da njegovanje sjećanja na istorijske tragedije ima posebnu važnost za buduće generacije, kako bi se očuvala svijest o posljedicama mržnje, progona i ratnih zločina.
Istakla je da su Srbi i Jevreji kroz istoriju prolazili kroz teške periode, što je doprinijelo međusobnom razumijevanju i izgradnji bliskih odnosa.
Istorijske veze
Govoreći o podršci Izraelu, Cvijanović je naglasila da ona proizlazi iz istorijskih iskustava i prijateljskih odnosa koji su građeni kroz različite epohe.
– Naša podrška Izraelu proističe iz zajedničke istorije, međusobnog razumijevanja i iskrenog prijateljstva koje su Srbi i Jevreji stvorili tokom najtežeg perioda u istoriji oba naroda – rekla je ona.
U tom kontekstu podsjetila je na stradanja tokom Drugog svjetskog rata, posebno na zločine počinjene u koncentracionom logoru Jasenovac i na području Donje Gradine, gdje su život izgubili brojni Srbi, Jevreji i Romi.
Prema njenim riječima, upravo takva istorijska iskustva doprinose razumijevanju značaja postojanja države Izrael i njenog prava da štiti svoje građane.
– Znamo da je Država Izrael osnovana kako bi se osiguralo da se takvo zlo nikada više ne nanese jevrejskom narodu i zato nedvosmisleno podržavamo njeno pravo na samoodbranu – rekla je ona.
Stav o MKS-u
Jedan od najznačajnijih dijelova intervjua odnosio se na odluku Međunarodnog krivičnog suda da izda nalog za hapšenje izraelskog premijera Benjamina Netanyahua.
Cvijanović je jasno izrazila protivljenje toj odluci, navodeći da je doživljava kao potez koji može imati ozbiljne političke posljedice.
– Bilo je posebno licemjerno donijeti takvu odluku u vrijeme kada je Izrael činio sve što je u njegovoj moći da obezbijedi povratak talaca koje je Hamas uzeo 7. oktobra 2023. godine – rekla je ona.
Dodala je da je odluka ostavila utisak pokušaja ograničavanja prava Izraela na samoodbranu, što je, prema njenom mišljenju, problematično u okolnostima složenih bezbjednosnih izazova sa kojima se ta država suočava.
Ustavna ovlaštenja
Cvijanović je navela i da Republika Srpska, u okviru svojih ustavnih nadležnosti, neće učestvovati u provođenju pomenutog naloga.
Njena izjava dolazi u trenutku kada odluke Međunarodnog krivičnog suda izazivaju različite reakcije među političkim liderima širom svijeta. Dok jedni smatraju da međunarodne institucije moraju djelovati bez izuzetaka, drugi upozoravaju da takve odluke mogu imati šire političke posljedice.
Rat u Gazi
Tokom razgovora dotaknuta je i situacija na Bliskom istoku, posebno rat u Gazi koji traje od napada Hamasa na Izrael i kasnije izraelske vojne operacije.
Prema zvaničnim podacima medicinskih službi u Gazi i izvještajima Ujedinjenih nacija navedenim u tekstu, broj stradalih Palestinaca od početka sukoba dostigao je desetine hiljada ljudi, među kojima je veliki broj djece.
Ovaj sukob nastavlja izazivati snažne reakcije međunarodne javnosti, dok svjetski lideri i organizacije pozivaju na pronalaženje rješenja koja bi dovela do smanjenja stradanja civila i stabilizacije situacije u regionu.
Uprkos različitim političkim stavovima o dešavanjima na Bliskom istoku, jasno je da pitanje bezbjednosti, međunarodnog prava i humanitarnih posljedica ostaje među najvažnijim globalnim temama koje privlače pažnju političkih lidera širom svijeta.