Poruka da je „kucnuo čas za politički ustanak“ ponovo je otvorila jedno od najosjetljivijih pitanja na političkoj sceni Bosne i Hercegovine. Slavko Mitrović, dugogodišnji pravno-politički savjetnik Milorada Dodika i jedan od ljudi koji su imali značajnu ulogu u oblikovanju politike SNSD-a, iznio je niz oštrih stavova o budućnosti zemlje, Dejtonskom sporazumu i položaju Republike Srpske.
Oštre poruke
Mitrović je iznio izrazito negativnu ocjenu sadašnjeg uređenja Bosne i Hercegovine, tvrdeći da je poslijeratni politički sistem udaljen od onoga što je dogovoreno Dejtonskim mirovnim sporazumom. Pri tome je koristio zapaljivu retoriku prema političkim akterima iz Sarajeva i zagovornicima građanskog koncepta države.
– Antidejstonski frankeštajn napravljan od poslijeratne BiH sigurno je vodi raspadu, i to mirnom, bez obzira što razni komadi budala iz političkog Sarajeva huškaju na rat i zariču se kako neće “genocidašima dati ni pedalj BiH” – naveo je Slavko Mitrović.
Nastavljajući u istom tonu, posebno se osvrnuo na ljude koji zagovaraju koncept građanske Bosne i Hercegovine, ne štedeći teške kvalifikacije ni na račun onih koji imaju akademska zvanja.
– Ima tu svakojakih ratnika džihada za “građansku državu BiH”, pa i onih sa akademskim naučnim titulama. Ali što kaže narod – od svih budala, najgore su školovane budale – napisao je Mitrović.
Pozivanje na Dejton
U središtu njegovih tvrdnji nalazi se Dejtonski sporazum i pitanje nadležnosti koje su tokom godina prenesene ili uspostavljene na nivou Bosne i Hercegovine. Mitrović smatra da je pravo na politički ustanak i ostvarivanje nacionalnih prava, kako ih on tumači kroz Dejtonski sporazum, jedna od najvažnijih obaveza sadašnje generacije srpskih političara iz Republike Srpske.
Posebno se pozvao na Ustav Bosne i Hercegovine, tvrdeći da se ustavna struktura zemlje nije mogla mijenjati drugim aktima niti odlukama međunarodnih predstavnika.
– Ustav BiH izričito ne dozvoljava da se bilo kojim drugim aktom – ni zakonom koji bi donijela parlamentarna skupština, pogotovo aktima PIC-a ili visokog predstavnika mijenja ustavna struktura BiH dodavanjem nadležnosti nivou BiH kojih nema u Ustavu. Mnogo toga su iskrivili s ciljem gušenja Republike Srpske i Srba, a i Hrvata u BiH. I nikom ništa. Sve te izmišljene nadležnosti “države BiH” i danas postoje po logici sile, prevare, podvale takozvane međunarodne zajednice – naveo je Mitrović.
Njegove tvrdnje dio su dugogodišnjih političkih rasprava o načinu na koji su pojedine institucije i nadležnosti na nivou Bosne i Hercegovine uspostavljane nakon potpisivanja Dejtonskog sporazuma. Upravo je raspodjela nadležnosti godinama jedna od ključnih tačaka političkih sukoba između vlasti Republike Srpske, institucija Bosne i Hercegovine i međunarodnih predstavnika.
Kritike Sarajeva
Mitrović je zatim otvorio pitanje odnosa dijela sarajevske javnosti i medija prema Republici Srpskoj i Srbima. Upitao je da li se u sarajevskim medijima može pronaći nešto pozitivno o Republici Srpskoj, tvrdeći da dominiraju negativne poruke, omalovažavanje i politički pritisak.
Takvu atmosferu predstavio je i kao argument za preispitivanje budućnosti zajedničkog života unutar postojećeg državnog uređenja Bosne i Hercegovine.
– Svaki dan se objavljuje neka pakost i zloba, omalovažavanje, ponižavanje. Bjesomučni teror političkog Sarajeva bez izgleda da to ikada prestane. Zašto onda ostati u zajednici sa takvom strukturom – napisao je Mitrović.
Njegove poruke ne završavaju kritikama političkog Sarajeva. Pozivajući se ponovo na ustavne principe, Mitrović govori i o pravu naroda na samoopredjeljenje, koje povezuje sa slobodnim određivanjem političkog statusa i ekonomskog, socijalnog i kulturnog razvoja.
– U Ustavu BiH jasno piše – svi narodi imaju pravo na samoopredjeljenje i na osnovu ovog prava, oni slobodno određuju svoj politički status i slobodno obezbjeđuju svoj ekonomski, socijalni i kulturni razvoj – napisao je Mitrović.
Politički ustanak
Najzvučniji dio njegovog istupa stigao je na kraju, kada je aktuelnu političku situaciju povezao sa potrebom za, kako je naveo, „političkim ustankom“. Takvu poruku smjestio je u kontekst zahtjeva za poštovanje međunarodnog prava i Dejtonskog sporazuma.
– Ponovo je došlo vrijeme da kažemo – kucnuo je čas za politički ustanak, za poštovanje međunarodnog prava i Dejtonskog sporazuma kao jednog od njegovih najvažnijih dokumenata – zaključio je Mitrović.
Ovakva formulacija posebno privlači pažnju zbog Mitrovićeve dugogodišnje bliskosti s Miloradom Dodikom i njegove uloge u političkom i pravnom oblikovanju stavova koji dolaze iz vrha vlasti Republike Srpske.
Ideološki otac SNSD-a
Slavko Mitrović, poznat i pod nadimkom „Mrak“, pravnik je i jedan od ključnih osnivača Saveza nezavisnih socijaldemokrata. Godinama je bio pravno-politički savjetnik Milorada Dodika, zbog čega je u javnosti stekao reputaciju čovjeka koji značajan dio svog uticaja ostvaruje daleko od kamera.
Za razliku od političara koji se često pojavljuju u javnosti, Mitrović znatno više djeluje iz sjene. Njegova uloga prvenstveno se vezuje za pravne i političke strategije koje su obilježile djelovanje Dodika i SNSD-a, posebno kada je riječ o odnosu institucija Republike Srpske prema institucijama Bosne i Hercegovine i visokom predstavniku.
Upravo zbog takve pozicije često se opisuje kao jedan od ideologa politike koju Dodik godinama provodi u Republici Srpskoj.
Uticaj iz sjene
Mitrovićevo ime povezivano je s pravnim strategijama usmjerenim na osporavanje odluka visokog predstavnika, blokadu državnih institucija Bosne i Hercegovine i procese prenosa nadležnosti sa državnog na entitetski nivo.
Njegov politički uticaj zbog toga se ne može posmatrati samo kroz javne nastupe. Mnogo značajnija bila je njegova savjetnička pozicija i činjenica da je godinama bio blizak Dodiku u periodima velikih političkih kriza i sporova u Bosni i Hercegovini.
Posebnu pažnju javnosti Mitrović je privukao početkom 2025. godine tokom suđenja Miloradu Dodiku pred Sudom Bosne i Hercegovine. Pojavio se kao jedan od ključnih svjedoka odbrane, čime je njegova savjetnička uloga ponovo došla u prvi plan.
Tokom tog postupka potvrdio je da je lično savjetovao Dodika da potpiše ukaze o nepriznavanju odluka visokog predstavnika. Mitrović je tvrdio da bi Dodik u suprotnom mogao krivično odgovarati za „napad na ustavni poredak RS”.
Zbog svega toga njegova poruka o „političkom ustanku“ dobija dodatnu političku težinu. Ne dolazi od osobe koja je samo povremeni komentator političkih događaja, već od dugogodišnjeg Dodikovog saradnika i savjetnika čiji su pravni i politički stavovi godinama povezivani sa strategijom rukovodstva Republike Srpske.