Novo obilježavanje događaja uoči godišnjice genocida u Srebrenici ponovo je otvorilo raspravu o različitim tumačenjima ratnih događaja u Bosni i Hercegovini. Dok se širom svijeta pripremaju komemoracije posvećene žrtvama genocida u Srebrenici, iznesene su nove optužbe da vlasti Republike Srpske nastavljaju promovisati narative koji su u suprotnosti sa sudski utvrđenim činjenicama.
Negiraju genocid u Srebrenici: Banja Luka u novom skandalu – Preuveličavaju brojke o srpskim žrtvama
Preuveličavaju brojke o srpskim žrtvama: Banja Luka u novom skandalu – Negiraju genocid u Srebrenici
Optužbe za negiranje genocida
Uoči obilježavanja godišnjice genocida u Srebrenici ponovo su aktuelizovane rasprave o broju ratnih žrtava i načinu na koji se predstavljaju događaji iz perioda od 1992. do 1995. godine.
Prema navodima iz teksta, vlasti Republike Srpske i ove godine organizuju odvojene komemoracije i iznose podatke koji se, kako se tvrdi, razlikuju od zvanično utvrđenih činjenica i dostupnih evidencija.
Autor teksta navodi da se u bazama podataka institucija Republike Srpske još uvijek mogu pronaći podaci o ukupno 2.385 ubijenih osoba srpske nacionalnosti na području doline rijeke Drine tokom rata.
Međutim, prema istim navodima, od tog broja samo 387 osoba evidentirano je kao civilno stanovništvo.
Dalje se navodi da su, izuzev 24 osobe čiji identitet nije utvrđen, svi ostali bili pripadnici Vojske Republike Srpske.
Autor teksta tvrdi da se ti podaci često koriste u političke svrhe kako bi se stvorio drugačiji narativ o ratnim događajima.
Poređenje sa Srebrenicom
U tekstu se podsjeća da su međunarodni sudovi utvrdili da je u julu 1995. godine u Srebrenici počinjen genocid nad Bošnjacima.
Navodi se da je u tom zločinu ubijeno više od osam hiljada Bošnjaka, zbog čega autor smatra da poređenje tih događaja sa drugim ratnim stradanjima predstavlja pokušaj relativizacije sudski utvrđenih činjenica.
Prema njegovom mišljenju, upravo se kroz različite interpretacije broja žrtava pokušava promijeniti percepcija događaja iz rata u Bosni i Hercegovini.
Kritike političkih poruka
Politolog Jasmin Mujanović osvrnuo se na organizovanje komemoracija kojima prisustvuju pojedini strani gosti.
Posebno je komentarisao posjete američkog pastora Marka Burnsa istočnoj Bosni.
– Kada ljudi poput Marka Burnsa, pastora iz SAD-a, otputuju u istočnu Bosnu kako bi “odali počast srpskim žrtvama”, važno je jasno razumjeti šta se dešava. On i njegovi vjernici bivaju iskorišteni od strane secesionističkog režima, koji ima podršku Kine i Rusije, a koji sistematski veliča prvi dokumentovani i sudski dokazani genocid u Evropi nakon Holokausta. Od njih se traži da učestvuju u glorifikaciji počinilaca tog genocida – naveo je Mujanović.
Govoreći o političkoj pozadini ovakvih događaja, smatra da oni imaju širi cilj od samog obilježavanja ratnih stradanja.
– Ovo je morbidan i izopačen politički ritual koji bi trebao izazvati odbojnost kod svake vjerničke osobe ili bilo koga ko posjeduje iole morala. Takvi postupci služe isključivo političkim ciljevima režima koji negira utvrđene historijske činjenice – poručio je Mujanović.
Sudski utvrđene činjenice
Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju, Međunarodni sud pravde i Sud Bosne i Hercegovine u više presuda utvrdili su da su zločini počinjeni u Srebrenici u julu 1995. godine predstavljali genocid.
Za zločine u Srebrenici osuđen je veći broj političkih i vojnih zvaničnika Republike Srpske, a presude međunarodnih i domaćih sudova predstavljaju dio pravno utvrđenih činjenica o tim događajima.
Istovremeno, pitanje ratnih žrtava i različitih interpretacija ratnih događaja i dalje ostaje jedna od najosjetljivijih političkih tema u Bosni i Hercegovini.
Političke posljedice
Rasprave o broju žrtava, karakteru ratnih zločina i načinu njihovog obilježavanja redovno izazivaju političke reakcije u Bosni i Hercegovini.
Dok predstavnici vlasti Republike Srpske često osporavaju pojedine međunarodne presude i način na koji se tumače ratni događaji, predstavnici probosanskih stranaka i brojnih međunarodnih organizacija upozoravaju da se sudski utvrđene činjenice ne mogu mijenjati političkim izjavama.
Zbog toga se i ovogodišnje obilježavanje godišnjice genocida u Srebrenici odvija u atmosferi snažnih političkih podjela, pri čemu različite interpretacije prošlosti nastavljaju izazivati oštre reakcije kako u Bosni i Hercegovini, tako i u međunarodnoj javnosti.
