Dolazak delegacije iz Moskve u Banju Luku, povodom obilježavanja krsne slave Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske, otvorio je niz pitanja koja domaće vlasti do danas nisu jasno razjasnile. Iako je događaj predstavljen kao protokolarna posjeta, činjenica da javnosti nisu saopćena imena gostiju niti sadržaj razgovora izazvala je dodatnu pažnju i sumnje u stvarni domet ove saradnje.
Prema dostupnim informacijama, riječ je o visokim predstavnicima Glavne uprave ruskog MUP-a za grad Moskvu, institucije koja u Rusiji ima daleko širi značaj od klasične policijske strukture. Delegacija je boravila u Republici Srpskoj tokom novembra 2025. godine, a njihovo prisustvo u Banjoj Luci zabilježeno je i na jednoj zvanično objavljenoj fotografiji, bez dodatnih pojašnjenja.
Ko je stigao iz Moskve
Iako entitetske vlasti nisu objavile sastav delegacije, službena dokumentacija Ministarstva vanjskih poslova BiH otkriva imena pet članova koji su doputovali preko Beograda u Sarajevo, a zatim avionom Vlade RS-a u Banju Luku. Među njima su bili visoki policijski funkcioneri iz Moskve, kao i jedan saradnik Predstavništva Republike Srpske u Rusiji, što dodatno ukazuje na institucionalni karakter ove posjete.
Glavna uprava MUP-a Ruske Federacije za Moskvu već godinama se u izvještajima Evropske unije navodi kao ključni instrument represije, posebno u kontekstu gušenja političkih protesta i nadzora nad građanima. Upravo zbog toga, prisustvo njenih čelnika na zvaničnim događajima u BiH dobija širu političku dimenziju, a ne ostaje samo na nivou simbolične saradnje.
Širi kontekst saradnje
Saradnja policije Republike Srpske i Rusije formalno traje od 2015. godine, kada je potpisan memorandum o razmjeni informacija, zajedničkim obukama i aktivnostima u borbi protiv terorizma i drugih krivičnih djela. Ipak, praksa pokazuje da se ta saradnja vremenom produbljivala, uključujući nabavku opreme, letjelica i specijalizirane tehnologije iz Rusije.
Poznato je da je MUP RS-a nabavio helikoptere tipa Kazan Ansat, određenu opremu za Specijalnu antiterorističku jedinicu, kao i antidron sisteme. Također je zabilježeno da su pripadnici MUP-a RS-a učestvovali u online obukama, uključujući i kurs o prikupljanju podataka iz otvorenih izvora, što ukazuje na širenje znanja u oblasti savremenog nadzora.
Političke veze i odlikovanja
Visoki zvaničnici MUP-a RS-a ranije su boravili u Moskvi, gdje su razgovarali sa čelnicima moskovske policije, uključujući i one koji se nalaze pod sankcijama Evropske unije. Te posjete su zvanično predstavljene kao razgovori o borbi protiv ekstremizma i jačanju saradnje, ali bez detalja koji bi potvrdili stvarni sadržaj dogovora.
Posebnu pažnju izazvalo je i odlikovanje koje je predsjednik Ruske Federacije dodijelio ministru unutrašnjih poslova RS-a, a koje je u Banjoj Luci uručio ruski ambasador. Taj čin je protumačen kao simbol političke bliskosti, ali i kao poruka u trenutku kada su odnosi Rusije i Zapada izrazito zategnuti.
Kritike i upozorenja iz Evrope
Institucije Evropske unije više puta su upozoravale da intenzivna saradnja MUP-a RS s ruskim sigurnosnim strukturama može predstavljati kršenje međunarodnih obaveza i sankcija. Posebno se problematičnim smatraju direktni komunikacijski kanali između entitetske policije i ruskih institucija, bez jasne koordinacije sa državnim organima BiH.
– Saradnja ima operativni nivo, jer smo vidjeli slanje pripadnika MUP-a RS-a u Moskvu, dolaske ruskih delegacija i instruktora u Banju Luku, zajedničke aktivnosti u oblasti borbe protiv terorizma – rekao je Harun Karčić.
– Ne radi se o klasičnoj međunarodnoj policijskoj saradnji, već o strateškom oslanjanju RS na ruski sigurnosni model – dodao je Karčić.
Evropski parlament i Evropska komisija u svojim izvještajima navode da Bosna i Hercegovina, uključujući i njen evropski put, sve češće postaje meta stranog uticaja. U tom kontekstu se naglašava da ovakvi kontakti dodatno produbljuju političke podjele i slabe povjerenje u evropske integracije, što dugoročno može imati ozbiljne posljedice po stabilnost cijelog regiona.