Pitanje funkcionisanja javnog zdravstvenog sistema često otvara rasprave o tome kako se upravlja najvećim medicinskim ustanovama i da li su odluke uprava uvijek u interesu pacijenata. Kada se pojave podaci o smanjenju zdravstvenih usluga ili odlasku ljekara, javnost očekuje odgovore institucija o tome da li je sistem funkcionisao na način koji je bio u korist građana.
Takva rasprava ponovo je otvorena nakon što je Klub zastupnika SDP-a u Skupštini Kantona Sarajevo zatražio od Ureda za borbu protiv korupcije i upravljanje kvalitetom Kantona Sarajevo da pokrene postupak utvrđivanja individualne odgovornosti za upravljanje Kliničkim centrom Univerziteta u Sarajevu u periodu od 2016. do 2023. godine, kada je na čelu ove zdravstvene ustanove bila današnja zastupnica SDA Sebija Izetbegović.
Zahtjev za provjeru upravljanja
Prema navodima Kluba zastupnika SDP-a, cilj zahtjeva je da nadležne institucije ispitaju način upravljanja jednom od najvećih zdravstvenih ustanova u Bosni i Hercegovini tokom navedenog perioda.
Oni navode da podaci iz zvaničnih izvještaja Kliničkog centra Univerziteta u Sarajevu pokazuju trend smanjenja kapaciteta i zdravstvenih usluga, uprkos činjenici da je ustanova u određenim godinama iskazivala finansijsku dobit.
U tom kontekstu navode da je već 2017. godine broj bolničkih kreveta smanjen za 345, dok je istovremeno prikazana finansijska dobit od oko 25 miliona konvertibilnih maraka.
Istovremeno, prema tim podacima, broj dana koje pacijenti provedu na bolničkom liječenju smanjen je za približno 100.000, dok je popunjenost bolničkih kapaciteta pala sa 66,7 na 59,4 posto.
Zastupnici SDP-a tvrde da takvi podaci otvaraju pitanje prioriteta u upravljanju zdravstvenom ustanovom.
– Postavljamo jednostavno pitanje: da li je ostvarena dobit bila važnija od zdravlja i života građana? – navodi se u saopštenju.
Problemi u pojedinim medicinskim oblastima
U saopštenju se navodi i da je u istom periodu došlo do problema u funkcionisanju pojedinih medicinskih odjela.
Posebno se spominje dječija kardiohirurgija, gdje su, prema tvrdnjama zastupnika, djeca čekala operativne zahvate nakon što je posljednji specijalista napustio tu službu.
U političkim reakcijama često se spominje i simbolična slika zatvorene kapije bolnice, koja je u javnosti izazvala brojne komentare i kritike.
– Građani Sarajeva pamte i sramotnu sliku zavarene kapije najveće bolnice u državi, prizor koji je postao simbol urušavanja zdravstvenog sistema – navodi se u saopštenju.
Radno-pravni sporovi
Klub zastupnika SDP-a tvrdi da su tokom tog perioda postojali i sporovi između zaposlenih i uprave bolnice.
Prema njihovim navodima, u više slučajeva radnici su pokretali sudske postupke zbog, kako navode, kršenja Kolektivnog ugovora.
– Istovremeno je masovno kršen Kolektivni ugovor, zbog čega danas radnici KCUS-a dobijaju sudske presude protiv ustanove – navodi se u saopštenju.
Dodaje se da bi posljedice tih sudskih postupaka mogle imati finansijski uticaj na budžet ustanove.
Zdravstvene usluge za žene
U saopštenju se spominju i primjedbe na dostupnost pojedinih zdravstvenih usluga za žene.
Zastupnici SDP-a tvrde da u periodu mandata Sebije Izetbegović u KCUS-u nisu bile dostupne bezbolne ginekološke intervencije niti epiduralna analgezija.
Također navode da je u tom periodu Klinički centar napustio veći broj anesteziologa, kao i drugi medicinski radnici.
Prema njihovim tvrdnjama, ukupno 13 anesteziologa napustilo je ovu ustanovu tokom navedenih godina.
Pitanje vantjelesne oplodnje
U saopštenju se posebno problematizuje i pitanje programa vantjelesne oplodnje (IVF) pri Klinici za ginekologiju i akušerstvo.
Prema tvrdnjama zastupnika SDP-a, oprema za taj program bila je nabavljena, ali nikada nije stavljena u funkciju.
Navodi se da je oprema godinama stajala nekorištena, dok je program vantjelesne oplodnje u okviru KCUS-a postepeno prestao sa radom.
– Godinama je stajala zaključana i na kraju propala, dok je program IVF-a u KCUS-u postepeno ugašen i u periodu od 2020. do 2023. godine potpuno obustavljen – navodi se u saopštenju.
Istovremeno, zastupnici SDP-a ukazuju na činjenicu da su u istom periodu u Sarajevu otvorene privatne klinike koje pružaju usluge vantjelesne oplodnje.
– Javnost ima pravo znati kakva je njena uloga u toj ustanovi i zašto tokom svog mandata nije razvijala IVF program u okviru javne bolnice, nego ga je gasila – navodi se u saopštenju.
Zahtjev institucijama
Klub zastupnika SDP-a najavio je da će sve navedene informacije dostaviti Uredu za borbu protiv korupcije Kantona Sarajevo.
Prema njihovim riječima, od te institucije očekuju da ispita navode i utvrdi postoji li individualna odgovornost za odluke koje su donesene u navedenom periodu.
– Ukoliko se utvrde elementi krivične odgovornosti, za koje vjerujemo da postoje, očekujemo da predmet bude proslijeđen nadležnim pravosudnim institucijama – poručuju iz SDP-a.
Na kraju poručuju da upravljanje javnim zdravstvenim ustanovama mora imati jasan prioritet – dostupnost i kvalitet zdravstvene zaštite za građane.
– Bolnica nije štedionica. Javna sredstva postoje zbog pacijenata, a ne zbog prikazivanja finansijske dobiti dok se zdravstvene usluge smanjuju – poručuju iz SDP-a.